Η δηλητηρίαση στο σπίτι αποτελεί σημαντικό κίνδυνο, ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά, που μπορεί να έρθουν σε επαφή με φάρμακα, καθαριστικά ή άλλες επικίνδυνες ουσίες.
Η αντιμετώπιση δεν είναι ίδια σε κάθε περίπτωση και εξαρτάται από την ουσία, τον τρόπο έκθεσης και την κατάσταση του παιδιού. Γι’ αυτό, σε περίπτωση πιθανής δηλητηρίασης, είναι σημαντικό να ζητήσετε άμεσα τις κατάλληλες οδηγίες.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια;
Τα μικρά παιδιά εξερευνούν το περιβάλλον τους και συχνά βάζουν αντικείμενα ή ουσίες στο στόμα τους. Έτσι, καθημερινά προϊόντα μπορεί να γίνουν επικίνδυνα όταν βρίσκονται σε σημεία που μπορούν εύκολα να τα φτάσουν.
Σύμφωνα με την American Academy of Pediatrics, συχνές πηγές έκθεσης είναι τα φάρμακα και τα προϊόντα οικιακής χρήσης.
Ποια προϊόντα στο σπίτι μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση;
Μεταξύ των προϊόντων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνονται:
- φάρμακα,
- καθαριστικά και απορρυπαντικά,
- υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικών τσιγάρων,
- αντιψυκτικά και υγρά καθαρισμού παρμπρίζ,
- φυτοφάρμακα,
- καύσιμα,
- χρώματα και βερνίκια,
- ορισμένα φυτά,
- μικρές μπαταρίες τύπου κουμπιού ή λιθίου.
Τα φάρμακα και οι επικίνδυνες ουσίες πρέπει να φυλάσσονται σε σημεία που τα παιδιά δεν μπορούν να δουν ή να φτάσουν. Καθαριστικά και χημικά δεν πρέπει ποτέ να μεταφέρονται σε μπουκάλια νερού, αναψυκτικών ή συσκευασίες τροφίμων.
Τι κάνουμε αν ένα παιδί πιει ή καταπιεί κάτι επικίνδυνο;
Απομακρύνετε το προϊόν από κοντά του και, αν έχει παραμείνει κάτι στο στόμα του, ζητήστε του να το φτύσει, εφόσον μπορεί.
Επικοινωνήστε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777 για συγκεκριμένες οδηγίες και κρατήστε κοντά σας τη συσκευασία ή την ετικέτα του προϊόντος, εφόσον είναι διαθέσιμη.
Τι δεν πρέπει να κάνουμε;
Μην προκαλείτε εμετό και μην χορηγείτε αυθαίρετα ενεργό άνθρακα ή κάποια άλλη ουσία ως «αντίδοτο». Η σωστή αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος της δηλητηρίασης και πρέπει να καθορίζεται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή επαγγελματία υγείας.
Επαφή με μάτια ή δέρμα και εισπνοή τοξικής ουσίας
Σε επαφή με το δέρμα: αφαιρέστε τα ρούχα που έχουν έρθει σε επαφή με την ουσία και ξεπλύνετε την περιοχή με άφθονο χλιαρό νερό για τουλάχιστον 15 λεπτά.
Σε επαφή με τα μάτια: ξεπλύνετε το μάτι με συνεχή ροή νερού σε θερμοκρασία δωματίου για 15 λεπτά.
Σε περίπτωση εισπνοής: απομακρύνετε το παιδί από την πηγή και μεταφέρετε το σε χώρο με καθαρό αέρα, εφόσον αυτό μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Στη συνέχεια, επικοινωνήστε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων για οδηγίες.
Κατάποση μπαταρίας από παιδί: Γιατί χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση;
Οι μικρές μπαταρίες τύπου κουμπιού ή λιθίου μπορεί να προκαλέσουν σοβαρό τραυματισμό, ιδιαίτερα αν παραμείνουν στον οισοφάγο.
Αν υπάρχει έστω και υποψία ότι ένα παιδί έχει καταπιεί μπαταρία, χρειάζεται άμεση μετάβαση σε Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, ακόμη και αν φαίνεται καλά και δεν παρουσιάζει συμπτώματα.
Πότε καλούμε το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή το ΕΚΑΒ;
Σε περίπτωση πιθανής κατάποσης, εισπνοής ή επαφής με δυνητικά τοξική ουσία, επικοινωνήστε με το:
Κέντρο Δηλητηριάσεων: 210 7793777
Λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και παρέχει δωρεάν πληροφορίες και οδηγίες.
Αν το παιδί έχει χάσει τις αισθήσεις του, δεν αναπνέει φυσιολογικά, παρουσιάζει σπασμούς ή βρίσκεται σε κατάσταση που απαιτεί άμεση επείγουσα βοήθεια, καλέστε το 166 ή το 112.
Πώς προλαμβάνουμε τις δηλητηριάσεις των παιδιών στο σπίτι;
- Φυλάσσετε φάρμακα και επικίνδυνα προϊόντα μακριά από τα παιδιά, κατά προτίμηση σε κλειδωμένα ντουλάπια.
- Διατηρείτε τα προϊόντα στην αρχική τους συσκευασία.
- Μην αποκαλείτε τα φάρμακα «καραμέλες».
- Ελέγχετε πάντα την ετικέτα και τη σωστή δοσολογία πριν δώσετε φάρμακο σε παιδί.
- Φυλάσσετε με ασφάλεια υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων.
- Ελέγχετε παιχνίδια και ηλεκτρονικές συσκευές ώστε οι μικρές μπαταρίες να μην είναι προσβάσιμες.
- Διατηρείτε σε καλή λειτουργία τους ανιχνευτές καπνού και μονοξειδίου του άνθρακα.
- Αποθηκεύστε στο κινητό σας το 210 7793777.
Συμπέρασμα
Η ασφαλής αποθήκευση φαρμάκων και επικίνδυνων ουσιών αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Σε περίπτωση πιθανής δηλητηρίασης, επικοινωνήστε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777 και, σε επείγουσα κατάσταση, καλέστε το 166 ή το 112.
Ιατρική επιμέλεια: Η ομάδα του κέντρου Meganalysis
Τελευταία ενημέρωση άρθρου: Οκτώβριος, 2026
Πηγές
- American Academy of Pediatrics (AAP) – HealthyChildren.org.
Poison Prevention & Treatment Tips for Parents, 2026. - American Academy of Pediatrics (AAP) – HealthyChildren.org.
How Small Batteries Can Become Dangerous to Children, 2021. - Υπουργείο Υγείας.
Κέντρο Δηλητηριάσεων – 210 7793777. - Hoegberg LCG, Gosselin S, Buckley NA, et al. – Clinical Toxicology.
Recommendations from the Clinical Toxicology Recommendations Collaborative on the administration of activated charcoal in acute oral overdose, 2026. - World Health Organization (WHO).
Guidelines for establishing a poison centre, 2021.
