Η αρτηριακή υπέρταση είναι μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και νεφρική βλάβη.
Συχνά εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Γι’ αυτό, η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, η έγκαιρη διάγνωση και ο κατάλληλος διαγνωστικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικά.
Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;
Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών. Κατά τη μέτρησή της καταγράφονται δύο τιμές:
- Συστολική πίεση (μεγάλη): Η πίεση όταν η καρδιά συσπάται και προωθεί το αίμα στις αρτηρίες.
- Διαστολική πίεση (μικρή): Η πίεση όταν η καρδιά χαλαρώνει ανάμεσα στους παλμούς.
Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες ESC 2024, ως αρτηριακή υπέρταση ορίζεται η συστολική πίεση ≥140 mmHg ή/και η διαστολική πίεση ≥90 mmHg.
Μία μεμονωμένη υψηλή μέτρηση δεν αρκεί συνήθως για τη διάγνωση, καθώς η αρτηριακή πίεση μπορεί να μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Ποια είναι τα αίτια της αρτηριακής υπέρτασης;
Η αρτηριακή υπέρταση διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Πρωτοπαθής υπέρταση
Είναι η συχνότερη μορφή και συνδέεται με συνδυασμό παραγόντων, όπως:
- Η κληρονομικότητα.
- Η αύξηση της ηλικίας.
- Το αυξημένο σωματικό βάρος.
- Η υψηλή πρόσληψη αλατιού.
- Η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα.
Δευτεροπαθής υπέρταση
Οφείλεται σε αναγνωρίσιμη αιτία, όπως ορισμένες νεφρικές ή ορμονικές παθήσεις, η αποφρακτική άπνοια ύπνου ή η χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων.
Η διερεύνηση πιθανής δευτεροπαθούς υπέρτασης πραγματοποιείται όταν υπάρχουν σχετικές κλινικές ενδείξεις.
Ποια είναι τα συμπτώματα της υπέρτασης;
Η αρτηριακή υπέρταση συχνά χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή» πάθηση, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Σε περιπτώσεις πολύ υψηλής αρτηριακής πίεσης μπορεί να εμφανιστούν:
- Έντονος πονοκέφαλος.
- Θολή όραση.
- Πόνος στο στήθος.
- Δύσπνοια.
Ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά για την υπέρταση και ορισμένα μπορεί να αποτελούν ενδείξεις επείγουσας κατάστασης.
Η υπέρταση δεν μπορεί να διαγνωστεί μόνο από την παρουσία ή την απουσία συμπτωμάτων. Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι απαραίτητη για την αναγνώρισή της.
Πώς γίνεται η διάγνωση της αρτηριακής υπέρτασης;
Η διάγνωση βασίζεται σε σωστές και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης.
Ο γιατρός μπορεί να συστήσει:
- Μετρήσεις στο ιατρείο, με κατάλληλη τεχνική και εξοπλισμό.
- Μετρήσεις στο σπίτι, με συστηματική καταγραφή των τιμών.
- 24ωρη καταγραφή αρτηριακής πίεσης (Holter πίεσης), για την παρακολούθηση της πίεσης κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Πότε η υψηλή πίεση χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση;
Μια πολύ υψηλή μέτρηση, όπως συστολική πίεση ≥180 mmHg ή/και διαστολική ≥120 mmHg, χρειάζεται άμεση προσοχή.
Εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα, συνιστάται επανάληψη της μέτρησης μετά από σύντομη ανάπαυση και άμεση επικοινωνία με γιατρό, εφόσον η πίεση παραμένει τόσο υψηλή.
Εάν εμφανιστούν πόνος στο στήθος, έντονη δύσπνοια, ξαφνική αδυναμία, δυσκολία στην ομιλία ή αιφνίδια διαταραχή της όρασης, απαιτείται επείγουσα ιατρική βοήθεια μέσω του 112 ή του 166, ανεξάρτητα από τη μετρούμενη τιμή της πίεσης.
Δεν πρέπει να επιχειρείται απότομη μείωση της πίεσης με φάρμακα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Πώς αντιμετωπίζεται η αρτηριακή υπέρταση;
Η αντιμετώπιση της υπέρτασης περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως:
- Περιορισμό της κατανάλωσης αλατιού.
- Ισορροπημένη διατροφή.
- Τακτική σωματική δραστηριότητα.
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους.
- Περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ.
- Διακοπή του καπνίσματος.
Σε άτομα με επιβεβαιωμένη αρτηριακή υπέρταση, η αντιμετώπιση συνήθως περιλαμβάνει τόσο αλλαγές στον τρόπο ζωής όσο και φαρμακευτική αγωγή, σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση του θεράποντος ιατρού.
Η συστηματική παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης είναι σημαντική για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.
Η σημασία του τακτικού διαγνωστικού ελέγχου
Η αρτηριακή υπέρταση μπορεί να παραμένει για μεγάλο διάστημα χωρίς εμφανή συμπτώματα. Η τακτική μέτρηση της πίεσης και ο κατάλληλος διαγνωστικός έλεγχος αποτελούν σημαντικά βήματα για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων και την παρακολούθηση της υγείας.
Στο Meganalysis, στα διαγνωστικά μας κέντρα στο Γαλάτσι και την Κυψέλη, πραγματοποιούμε εργαστηριακές και διαγνωστικές εξετάσεις που συμβάλλουν στην αξιολόγηση της υγείας σου.
Επικοινώνησε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσεις το ραντεβού σου.
Ιατρική επιμέλεια: Η ομάδα του κέντρου Meganalysis
Τελευταία ενημέρωση άρθρου: Οκτώβριος, 2026
Βιβλιογραφικές πηγές
1. European Society of Cardiology (ESC) (2024). 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. European Heart Journal. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
2. World Health Organization (WHO) (2023). Hypertension. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
3. American Heart Association (AHA). When To Call 911 About High Blood Pressure. https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/hypertensive-crisis-when-you-should-call-911-for-high-blood-pressure
