ΓΑΛΑΤΣΙ: Λεωφόρος Βεϊκου 19 / 2102222813 - ΚΥΨΕΛΗ: Πλατεία Κανάρη 15 / 2108816035

  • ΔΕΥΤ. - ΠΑΡ.: 6:45 - 21:00, ΣΑΒ.: 7:00 - 14:00

Νεφρολιθίαση

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

Η Νεφρολιθίαση χαρακτηρίζεται από την παρουσία λίθων στην ανώτερη αποχετευτική μοίρα του ουροποιητικού.

Στην πλειονότητά τους οι λίθοι αποτελούνται από κρυστάλλους που υπάρχουν φυσιολογικά στα ούρα. 

Οι λίθοι μπορεί να είναι μονήρεις ή πολλαπλοί με εντόπιση στον έναν ή και στους δύο νεφρούς και σε διάφορες θέσεις στην αποχετευτική μοίρα. 

Εμφανίζονται σε άτομα κάθε ηλικίας και φύλλου, σε κάθε φυλή και χώρα.

H συχνότητα της νεφρολιθίασης στο γενικό πληθυσμό ποικίλλει από 4-6%.

Έχει εκτιμηθεί ότι στον ασθενή που εμφάνισε επεισόδιο νεφρολιθίασης, υπάρχει 10% πιθανότητα να εμφανισθεί και δεύτερο επεισόδιο σε ένα (1) χρόνο και 60-70% πιθανότητα υποτροπής μετά από 7-10 χρόνια.

Οι πέτρες στου νεφρούς είναι πάθηση που παρουσιάζει αύξηση  και στα παιδιά.

 

Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά 

Γενετική κατανομή: Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα από τις γυναίκες σε σχέση 2:1, με υψηλότερο ποσοστό στις ηλικίες μεταξύ 30 και 40 χρονών. 

Περιβάλλον: Η άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί τη νεφρολιθίαση υποστηρίζουν αμερικανοί ερευνητές αποκαλύπτοντας μια αναπάντεχη επίπτωση της κλιματικής αλλαγής στην υγεία.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό έντυπο Environmental Health Perspectives, η επιστημονική ομάδα του Νοσοκομείου Παίδων της Φιλαδέλφεια, με επικεφαλής τον Δρ Γκρέγκορι Τάζιαν, προβλέπει ότι όσο αυξάνεται η θερμοκρασία της Γης, τόσο συχνότερα, ενήλικες και παιδιά, θα εκδηλώνουν νεφρολιθίαση.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από ιατρικά αρχεία που αφορούσαν περισσότερα από 60.000 ενηλίκους και παιδιά που εμφάνισαν πέτρες στους νεφρούς και μετά συσχέτισαν αυτά τα στοιχεία με μετεωρολογικά δεδομένα.

Η ανάλυση έδειξε ότι όσο διαχρονικά αυξάνεται στις πόλεις, η μέση ημερήσια θερμοκρασία (κυρίως λόγω της κλιματικής αλλαγής), τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των ασθενών που ζητούν θεραπεία για τη νεφρολιθίαση.

Μετά από μια μέρα καύσωνα, η εισαγωγή σε νοσοκομείο για πέτρα στους νεφρούς κορυφώνεται μέσα στο επόμενο τριήμερο, ενώ τα περιστατικά παραμένουν αυξημένα έως 20 μέρες μετά. Επιπλέον, όσες πιο πολλές «καυτές» μέρες μέσα στο έτος έχει μια πόλη ή περιοχή, τόσο αυξάνονται τα σχετικά περιστατικά από ό,τι αν έχει μια υψηλότερη μέση ετήσια θερμοκρασία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους πάσχει από νεφρολιθίαση (περισσότεροι άνδρες από ό,τι γυναίκες) και η κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυξάνει τον κίνδυνο ιδίως για όσους έχουν προδιάθεση.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, οι υψηλότερες θερμοκρασίες βοηθάνε στην αφυδάτωση του οργανισμού, η οποία οδηγεί σε μεγαλύτερη συγκέντρωση ασβεστίου, φωσφόρου και άλλων μετάλλων στα ούρα, με συνέπεια να σχηματίζονται πέτρες στους νεφρούς. Όσο λιγότερα υγρά πίνει κανείς, τόσο εντείνεται το πρόβλημα.

Τρόπος ζωής-Επάγγελμα: Σε ομάδες ατόμων με ένταση, η νεφρολιθίαση είναι συχνότερη. Ως αιτία πιθανολογείται η διαταραχή της αιμάτωσης των νεφρών, λόγω της αυξημένης έκκρισης κατεχολαμινών. Αυξημένη συχνότητα νεφρολιθίασης έχει παρατηρηθεί σε ομάδες επαγγελμάτων γραφείου για την οποία φαίνεται να ενοχοποιείται η περιορισμένη κινητικότητα και ο άτακτος τρόπος ζωής και διατροφής. 

Διατροφή: H επίδραση της διατροφής στο σχηματισμό των λίθων είναι σίγουρη. Mε την αύξηση της κατανάλωσης του ζωικού λευκώματος και του λίπους, αυξήθηκε και η εμφάνιση της νεφρολιθίασης. Η λήψη άφθονων υγρών είναι πολύ σημαντικός παράγοντας. Όσο πυκνότερα είναι τα ούρα τόσο πιο εύκολα μπορούν να σχηματισθούν λίθοι. Η έλλειψη της vit A προκαλεί αυξημένη κρυσταλλοποίηση. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β παίζουν ρόλο στην παραγωγή οξαλικών αλάτων. Η έλλειψη της vit Β6 προκαλεί υπεροξαλουρία. Η αυξημένη παραγωγή vit D ευνοεί το σχηματισμό ουρολίθων 

ΚληρονομικότηταΕνδογενείς (γονιδιακοί) παράγοντες.

Έχει παρατηρηθεί ότι παρόλο σε πολλούς ανθρώπους δημιουργούνται κατά καιρούς συνθήκες ευνοϊκές για τη δημιουργία ουρολίθων, εν τούτοις δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι λίθους με την ίδια ευκολία. Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει και γονιδιακή λιθογενετική προδιάθεση, που τη φέρνει κανείς από τη γέννηση του και έχει να κάνει και με τους αναστολείς της κρυσταλλώσεως των ούρων.

Στατιστικά έχει παρατηρηθεί κάποια οικογενής επίπτωση στην εμφάνιση της νεφρολιθίασης. Η λιθίαση από Kυστίνη είναι σαφώς κληρονομική γενετική ανωμαλία. 

Προδιαθεσιακοί παράγοντες .


Ασβέστιο:

Τονίζουμε ότι τουλάχιστον το 5% του πληθυσμού παγκοσμίως πάσχει από νεφρολιθίαση. Βασικότερη αιτία για τη δημιουργία πέτρας στα νεφρά είναι η υψηλή συγκέντρωση στα ούρα μεταλλικών στοιχείων, όπως το ασβέστιο.

Το οξαλικό οξύ βρίσκεται σε μερικά φρούτα και λαχανικά ωστόσο το περισσότερο παράγεται στο συκώτι. Διαιτητικοί παράγοντες υψηλές δόσεις βιταμίνης D, επέμβαση εντερικής παράκαμψης ,και αρκετές άλλες μεταβολικές διαταραχές αυξάνουν τη συγκέντρωση ασβεστίου ή οξαλικού στα ούρα.

H αύξηση της αποβολής του ασβεστίου στα ούρα κάνει το διάλυμα των ούρων υπερκορεσμένο σε ασβέστιο, με αποτέλεσμα το σχηματισμό των ασβεστούχων λίθων. Καταστάσεις που προκαλούν μεγάλη αύξηση του ασβεστίου στο αίμα και συνεπώς την υπερασβεστιουρία 

- Υπερπαραθυρεοειδισμός
- Υπερβιταμίνωση D 
- Πολλαπλό μυέλωμα 
- Ακινητοποίηση, ιδίως μακροχρόνια 
- Υπερθυρεοειδισμός 
- Σύνδρομο Cushing 
- Κορτικοθεραπεία 
- Καρκίνωμα , με ή χωρίς οστικές μεταστάσεις 

Αύξηση μόνο των ασβεστίου των ούρων προκαλείται: 

- Στην ιδιοπαθή υπερσβεστιουρία (συνήθως στους άνδρες) 
- Στο σπογγοειδή νεφρό 
- Στην ιδιοπαθή σωληναριακή οξέωση 

Ουρικό οξύ: υπερουρικοζουρία παρατηρείται συνήθως σε παχύσαρκα άτομα, με αυξημένη κατανάλωση σε τροφές πλούσιες σε πουρίνες, αυστηρές δίαιτες, σε μυελοϋπερπλαστικές παθήσεις και θεραπείες με κυτταροστατικά. Όπως είναι αναμενόμενο σχετίζονται με την υπερβολική κατανάλωση κρέατος

Οξαλικά: Kαταστάσεις που προκαλούν υπεροξαλουρία είναι: Δηλητηριάσεις με οξαλικό οξύ (διάφορα βιομηχανικά προϊόντα με αιθυλική γλυκόζη και με μεθοξυφλουράνιο). Ένδεια Bιταμίνης B6 Πρωτοπαθής υπεροξαλουρία (κληρονομικό νόσημα που εμφανίζεται σε παιδιά), θάνατος από νεφρική ανεπάρκεια (N.A.) - Παθήσεις του εντέρου, εκτεταμένες εντερεκτομές. H υπεροξαλουρία οφείλεται σε αυξημένη απορρόφηση οξαλικών, λόγω έλλειψης χολικών αλάτων. 

Kυστίνη: Σχηματισμός λίθων κυστίνης παρατηρείται στην κυστινουρία.Πρόκειται ποσότητες αμινοξέων με κύριο εκπρόσωπο την Kυστίνη, λόγω δυσλειτουργίας των σωληναρίων. Αφορούν μόνο ένα μικρό ποσοστό των λιθιασικών ασθενών.


PH των ούρων: Σε όξινο PH γίνεται αυξημένη κατακρήμνιση ουρικών αλάτων και κυστίνης. Σε αλκαλικό PH γίνεται αυξημένη κατακρήμνιση φωσφορικών αλάτων.   

Το ποσόν των ούρων 

- Λοίμωξη: Σε περίπτωση επίμονης λοίμωξης από μικρόβια που διασπούν, μέσω της ουρεάσης, την ουρία (όλα σχεδόν τα Gram (-), με κύριο εκπρόσωπο τον Πρωτέα), παράγεται αμμωνία (PH>7.5). Σε τόσο έντονα αλκαλικά ούρα καθιζάνουν εύκολα τα φωσφορικά άλατα και δημιουργούνται οι λεγόμενοι φλεγμονώδεις λίθοι. 


- H στάση των ούρων: Σε περίπτωση στάσης των ούρων από οποιοδήποτε αιτία, τα στάσιμα ούρα πάνω από το κώλυμα γίνονται υπερκορεσμένα, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό λίθων. 


Σύνθεση των λίθων:

- Οξαλικό ασβέστιο
- Φωσφορικά άλατα του ασβεστίου
- Φωσφορικά άλατα του μαγνησίου
- Ανθρακικό ασβέστιο
- Θειικό ασβέστιο
- Ουρικά άλατα
- Kυστίνη
- Ξανθίνη
- Χοπεϊτης
- Χουμπολντίνη

Όπως και στους ενήλικες, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο δημιουργίας πέτρας στους νεφρούς των παιδιών. 

 

Σε μεγάλο ποσοστό παιδιών με πέτρες στους νεφρούς, της τάξης του 50% -60% υπάρχει  οικογενειακό ιστορικό νεφρολιθίασης. Επίσης σε σημαντικό ποσοστό από αυτά, της τάξης του 75% υπάρχουν ανωμαλίες της χημικής σύνθεσης των ούρων που δείχνουν ότι υπάρχουν ουσίες που ευνοούν το σχηματισμό πέτρας στο ουροποιητικό σύστημα του παιδιού. 

 

Είναι  σημαντικό να πούμε, ότι ένα σημαντικό ποσοστό πρόωρων νεογνών, που αντιμετωπίστηκαν σε μονάδες εντατικής νοσηλείας, παρουσιάζουν νεφρασβέστωση ή και νεφρολιθίαση που αποδίδεται στην αλληλεπίδραση των θεραπευτικών μέσων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή τους με τους ανώριμους νεφρούς τους.

 

Επίσης τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, η κυστική ίνωση και όγκοι με μεγάλο κυτταρικό φορτίο, όπως οι λευχαιμίες, ευνοούν με πολλαπλούς τρόπους την ανάπτυξη της λιθίασης.

 

Στην Ελλάδα, υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα για την αιτία της λιθίασης στα παιδιά.

 

Μελέτες από την Ευρώπη όμως αναφέρουν ότι οι μισές περιπτώσεις λιθίασης στην παιδική ηλικία οφείλονται σε μεταβολικά αίτια.

 

Σε ενδεικτική πρόσφατη μελέτη στο ηνωμένο Βασίλειο, με 121 παιδιά που διερευνήθηκαν για νεφρολιθίαση σε δυο μεγάλα κέντρα αναφοράς, κατά το διάστημα 1997-2001, διαπιστώθηκαν μεταβολικά αίτια στο 44% των περιπτώσεων και λοιμώδη αίτια στο 30% των περιπτώσεων.

 

Σε μεγάλο ποσοστό ασθενών (26%), τα αίτια παρέμεινα αδιευκρίνιστα.

 

Με τον όρο μεταβολικά αίτια λιθίασης στα παιδια εννουμε συγκεκριμένα:

 

-Υπερασβεστιουρία

-Υπερξαλουρία

-Κυστινουρία

-Διαταραχές στο μεταβολισμό των πουρίνων

 

 

Γενικά, ανάλογα με την εντόπιση του λίθου, έχουμε λιθίαση των νεφρών (νεφρολιθίαση), λιθίαση των ουρητήρων (των σωλήνων που μεταφέρουν τα ούρα από τα νεφρά στην ουροδόχο κύστη), λιθίαση της ουροδόχου κύστης και τέλος λιθίαση της ουρήθρας (του σωλήνα που βγάζει τα ούρα από την κύστη προς τα έξω).

 

Η λιθίαση του ουροποιητικού εμφανίζεται κλινικά σαν οξύς πόνος, ο γνωστός μας κολικός, δηλαδή πόνος στην οσφυϊκή χώρα με αντανάκλαση σ