Δηλητηριάσεις

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ Η  ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ

Οι δηλητηριάσεις αποτελούν συχνό κίνδυνο για την παιδική ηλικία. Τα περισσότερα ατυχήματα λόγω κατάποσης επικίνδυνων ουσιών παρατηρούνται σε παιδιά ηλικίας 1-5 ετών, κυρίως στο χώρο του σπιτιού και αυτό οφείλεται τόσο στην περιέργεια του μικρού παιδιού, όσο και στην απροσεξία των ενηλίκων που αφήνουν φάρμακα και ουσίες οικιακής χρήσης σε σημεία προσπελάσιμα από τα παιδιά.
Παρά τη λήψη προληπτικών μέτρων, οι δηλητηριάσεις στην παιδική ηλικία παραμένουν ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα της δημόσιας υγείας με αποτέλεσμα την αύξηση νοσηλείας. Σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών οι δηλητηριάσεις αποτελούν περίπου το 7% του συνόλου των ατυχημάτων και 2% των παιδικών θανάτων στις αναπτυγμένες χώρες και πάνω από 5% στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η φροντίδα και η ευθύνη για την πρόληψή τους ανήκει στους γονείς. Παρ’ όλα αυτά, πολλές φορές η άγνοια, οι αυξημένες ευθύνες, οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωής οδηγούν σε ατυχήματα με άλλοτε άλλες συνέπειες. Είναι από τους χειρότερους εφιάλτες που μπορεί να βιώσει ένας γονέας. Να μην προσέξει για μια στιγμή και το μικρό παιδί του με κάποιο “μαγικό τρόπο”  να μπορέσει να πιει από ένα ξεχασμένο μπουκάλι, απορρυπαντικό, υγρό μπαταρίας ή οποιοδήποτε τοξικό δηλητήριο υπάρχει μέσα στο σπίτι.

ΤΑ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:
-Προϊόντα καθαρισμού οικιακής χρήσης (π.χ. καθαριστικά, χλωρίνη, υγρό πιάτων)
-Υγρά αυτοκινήτου (π.χ. βενζίνη, αντιψυκτικό, υγρό καθαρισμού παρμπρίζ)
-Καλλυντικά και άλλα προϊόντα προσωπικής φροντίδας
-Φάρμακα (π.χ. αναλγητικά όπως ακεταμινοφαίνη, αντιβηχικά και βιταμίνες)
-Ξένα αντικείμενα (π.χ. μπαταρίες)
-Χρώματα και διαλυτικά χρωμάτων
-Φυτοφάρμακα (π.χ. εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ποντικοφάρμακα)
-Φυτά
-Αλκοόλ

ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ
Ορισμένοι απλοί κανόνες που μειώνουν την πιθανότητα δηλητηριάσεων στην παιδική ηλικία είναι οι ακόλουθοι:

  • Τοποθετήστε όλα τα φάρμακα σε σημεία που δεν μπορούν να τα φτάσουν τα παιδιά. Στο παιδί, από τη στιγμή που μπορεί να εκπαιδευτεί και να κατανοήσει πρέπει να εξηγηθεί ότι το φάρμακο το παίρνει για να γίνει καλά από τη συγκεκριμένη νόσο και μόνο όταν το χρειάζεται, επειδή το σύστησε ο γιατρός. Επίσης πρέπει να γίνει σαφές ότι, το δίνει πάντα κάποιος μεγάλος. Δεν το παίρνει μόνο του!!
  • Μην λαμβάνετε φάρμακα παρουσία μικρών παιδιών, καθώς είναι στη φύση τους να προσπαθήσουν να σας αντιγράψουν.
  • Όλα τα είδη καθαριότητας, εντομοκτόνα, εντομοαπωθητικά, φυτοφάρμακα που υπάρχουν πιθανόν για τα λουλούδια  πρέπει να είναι κλειδωμένα σε ντουλάπι. Στο εμπόριο κυκλοφορούν είδη καθαρισμού με καπάκι ασφαλείας, που δύσκολα μπορεί να ανοίξει ένα μικρό παιδί. Καλό είναι να προτιμούνται αυτές οι συσκευασίες. Αλλά προσοχή! Δεν αφήνουμε ποτέ κατά την ώρα της καθαριότητας του σπιτιού ανοιγμένα μπουκάλια, αφύλακτα.
  • Μη χρησιμοποιείτε κοινές συσκευασίες, πχ πλαστικά μπουκάλια νερού για να αποθηκεύσετε επικίνδυνες ουσίες, όπως: νέφτι, βενζίνη, αλκοόλ.
  • Μην αναμειγνύετε προϊόντα καθαρισμού μεταξύ τους, καθώς είναι δυνατό από τη μίξη να δημιουργηθούν τοξικά αέρια. Χρησιμοποιείστε τα διάφορα οικιακά καθαριστικά με ανοιχτά παράθυρα.
  • Σφραγίστε καλά τη συσκευασία ενός φαρμάκου ή ενός τοξικού προϊόντος αμέσως μετά τη χρήση, ώστε να είναι αδύνατη η διάνοιξή του από ένα παιδί
  • Μην προμηθεύεστε φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή. Το παιδί θα πρέπει να λαμβάνει φάρμακα στη σωστή δοσολογία που προσαρμόζεται και υπολογίζεται με βάση το βάρος του σώματός του.
  • Μην χαρακτηρίζετε ένα φάρμακό ως λιχουδιά, ώστε να πείσετε το παιδί να λάβει το φάρμακό του.
  • Ελέγχετε τις οδηγίες χορήγησης των φαρμάκων του παιδιού σας, για να είστε σίγουροι ότι δίνετε το φάρμακο στη σωστή δοσολογία.
  • Διατηρείστε τα στοματικά διαλύματα σε μέρη που δεν μπορούν να είναι προσιτά από τα παιδιά, καθώς αρκετά από αυτά περιέχουν αλκοόλ.
  • Στα παιδιά δεν πρέπει να δοθεί ποτέ, έστω για δοκιμή, οινοπνευματώδες ποτό. Η ποσότητα που προκαλεί μέθη και σοβαρή δηλητηρίαση στα παιδιά είναι πολύ μικρή, κυρίως για τα πυκνά αλκοολούχα όπως ούζο, λικέρ, ουίσκι. . Το αλκοόλ στα παιδιά προκαλεί σημαντικού βαθμού υπογλυκαιμία που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του. Τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδευτούν ώστε να τα θεωρούν απαγορευμένο είδος, αλλά και οι ενήλικες πρέπει να δίνουν μεγάλη προσοχή στο που αφήνουν το ποτό τους (π.χ. ξεχασμένο στο τραπέζι της κουζίνας ή του σαλονιού), γιατί τα λευκά δυνατά αλκοολούχα ποτά όπως ρακί, τζίν, βότκα μπορεί να θεωρηθούν σα νερό από ένα μικρό παιδί και να προκαλέσουν σοβαρή δηλητηρίαση.
  • Ενημερώστε ανθρώπους του οικείου περιβάλλοντος (γιαγιά, παππούς που συνήθως αναλαμβάνουν τη φύλαξη των παιδιών) για τους κινδύνους και τους τρόπους αποφυγής δηλητηριάσεων στην παιδική ηλικία.
  • Μη χρησιμοποιείτε κούνιες, καρεκλάκια ή βαμμένα παιχνίδια που είναι κατασκευασμένα πριν το 1978, καθώς μπορεί να έχουν φινίρισμα που περιέχει μόλυβδο.
  • Κρατήστε τα παιδιά μακριά από φυτά εσωτερικού χώρου, αλλά κι εξωτερικού χώρου που είναι δηλητηριώδη. Πολλές φορές φροντίζουμε φυτά που δεν γνωρίζουμε ότι μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση αν καταποθούν. Το ανθούριο, η ορτανσία, το κυκλάμινο,η πικροδάφνη, το αλεξανδρινό καθώς και τα μανιτάρια Phalloides ή Muscaria που αναπτύσσονται ανάμεσα στα χόρτα είναι μερικά από αυτά. Δηλητηριάσεις, κυρίως ομαδικές, αναφέρονται από το φυτό Datura που μοιάζει με τα ήρεμα χόρτα και έχει δράση ατροπίνης.
  • Αν κάποιο παιχνίδι λειτουργεί με επίπεδες μικρές μπαταρίες τύπου ρολογιού, θα πρέπει να τις απομακρύνετε καθώς είναι ιδιαίτερα τοξικές και διαβρωτικές για το γαστρεντερικό σύστημα όταν καταποθούν.
  • Σημειώστε το τηλέφωνο του Κέντρου Δηλητηριάσεων και του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (166) σε εμφανές σημείο στο σπίτι σας, ώστε να το βρίσκετε εύκολα όταν το χρειαστείτε.

             ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

  • Η διατήρηση της ψυχραιμίας σε περίπτωση δηλητηρίασης είναι η βασική προϋπόθεση για την σωστή αντιμετώπιση της επείγουσας αυτής κατάστασης.
  • Διευκρινίζουμε το είδος του φαρμάκου και την ποσότητα, στοιχεία τα οποία θα αποτελέσουν και οδηγό θεραπείας. Καλούμε το Κέντρο Δηλητηριάσεων (210-7793777) ή μεταφέρουμε το παιδί στο Νοσοκομείο.
  • Αν το παιδί παρουσιάζει ήδη σημεία δράσης της τοξικής ουσίας όπως λήθαργό, αστάθεια, σπασμούς, εμέτους, παραπατάει, τραυλίζει, έχει δύσπνοια τότε το μεταφέρουμε ασφαλώς (με ασθενοφόρο) και τάχιστα στο Νοσοκομείο.
  • Είναι ουσιαστικής σημασίας κατά τη μεταφορά του παιδιού στο Νοσοκομείο να προσκομίσετε το σκεύασμα που έχει λάβει και να δώσετε σαφείς πληροφορίες για την ποσότητα και το χρονική περίοδο που έχει μεσολαβήσει από τη λήψη.
  • Μην προκαλείτε εμετό στο παιδί. Αν έχουν καταποθεί ουσίες καυστικές ή πετρελαιοειδή, ο εμετός επιδεινώνει την κατάσταση.
  • Μη δίνετε οτιδήποτε από το στόμα σε ένα παιδί που έχει χάσει τις αισθήσεις του.
  • Τοποθετείστε το παιδί στο πλάι αν παρουσιάζει επεισόδιο σπασμών, χωρίς να κάνετε προσπάθειες να ανοίξετε το στόμα του, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να τραυματίσετε τα χέρια σας αλλά και το στόμα του παιδιού.
  • Αν ο χώρος έχει τοξικά αέρια, καλύψτε το στόμα και τη μύτη σας με ένα βρεγμένο ύφασμα, πάρτε μία βαθιά ανάσα και μπείτε στο χώρο. Ανοίξτε παράθυρα και πόρτες και βγάλτε το παιδί έξω στον καθαρό αέρα. Αν χρειαστεί εφαρμόζουμε τεχνητή αναπνοή.
  • Αν η ουσία έχει έρθει σε επαφή με το δέρμα του παιδιού απομακρύνετε τα ρούχα του και πλύνετε το δέρμα με άφθονο νερό.
  • Αν η ουσία έχει έρθει σε επαφή με τα μάτια του παιδιού, πλύνετε τα μάτια του με άφθονο νερό για 10 λεπτά περίπου και μεταφέρετε το παιδί σε οφθαλμίατρο.
  • Σύμφωνα με τις συστάσεις του Κέντρου Δηλητηριάσεων σε κάθε λήψη πιθανής τοξικής ουσίας καλό είναι να δίνετε στο παιδί να πιεί γάλα για να αραιώσει το δηλητήριο, εκτός κι αν πρόκειται για λήψη ναφθαλίνης ή καμφοράς. Τα τελευταία 3-5 χρόνια τα Κέντρα Δηλητηριάσεων Ευρωπαϊκών χωρών και η Αμερικάνικη Παιδιατρική Ακαδημία δεν συνιστούν τη χρήση εμετικού (ιπεκακουάνας), όχι γιατί θεωρείται επικίνδυνο αλλά, γιατί μερικές φορές η χρήση του είναι αλόγιστη. Χρησιμοποιήστε το μόνο μετά από επικοινωνία και λήψη οδηγιών από το Κέντρο Δηλητηριάσεων.
    Ένα άλλο μέσο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προσρόφηση της τοξικής ουσίας και παρεμπόδιση της απορρόφησής της, είναι ο ενεργός άνθρακας (σκόνη Carbomix ή κάψουλες Norit). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις πριν τη μεταφορά του παιδιού στο Νοσοκομείο μετά από επικοινωνία και λήψη οδηγιών από το Κέντρο Δηλητηριάσεων.

Με αρκετή προσοχή από μέρους των ενηλίκων οι δηλητηριάσεις στα παιδιά μπορούν να ελαττωθούν δραστικά..
Στέλλα Μ. Μπαϊμπά
Ιατρός Βιοπαθολόγος
Διαγνωστικών Εργαστηρίων Γαλατσίου Meganalysis