“Ξεβάφοντας” τα νύχια παρατηρούμε τις “αποχρώσεις” της υγείας μας…

Τα όμορφα, υγιή και περιποιημένα νύχια έχουν σημαντική θέση στην εξωτερική μας εμφάνιση. Εκτός όμως από το αισθητικό μέρος, τα νύχια έχουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο: να προστατεύουν τα μαλακά μόρια της άκρης των δακτύλων αλλά και να συνεισφέρουν στην λειτουργικότητά τους.

Διαταραχές στο χρώμα, στη δομή και στο σχήμα τους μπορεί να συσχετίζεται με δερματολογικά νοσήματα ή να αποτελούν κλινικά σημεία μιας συστηματικής νόσου γι' αυτό και πρέπει να δίνεται η απαιτούμενη προσοχή στη διάγνωση και θεραπεία.

Ας γνωρίσουμε τις παθήσεις των νυχιών….

1. ΑΝΥΧΙΑ

Ανυχία καλείται η απουσία της ονυχαίας πλάκας. Συχνά συνυπάρχει δυστροφία της τελικής φάλαγγας. 

Συναντάται σαν μεμονωμένη ανωμαλία ή αποτελεί μέρος συνδρόμων.

2. ΟΝΥΧΟΑΤΡΟΦΙΑ

Ονυχοατροφία είναι η  προοδευτική  απώλεια της ονυχαίας πλάκας, συχνά ως αποτέλεσμα διαδικασίας ουλοποίησης της μήτρας του νυχιού.

Παρατηρείται στο σύνδρομο Lyell, στην πομφολυγώδη επιδερμόλυση, μετά από χορήγηση ετρετινάτης, στον ομαλό λειχήνα κ.ά.

3. ΒΡΑΧΥΟΝΥΧΙΑ

Η δυσπλασία αυτή αφορά το νύχι του αντίχειρα του ενός ή και των δύο χεριών και συναντάται συχνότερα στις γυναίκες παρά στους άντρες. 

Τα νύχια σε αυτή την περίπτωση είναι βραχύτερα, ευρύτερα και έχουν απώλεια της πλάγιας κυρτής επιφάνειάς τους. Η αλλοίωση οφείλεται σε δυσπλασία της ονυχοφόρου φάλαγγας.

4. ΜΙΚΡΟΝΥΧΙΑ

Ο όρος μικρονυχία υπονοεί την εμφανή διαταραχή του μεγέθους της ονυχαίας πλάκας, η οποία είναι σαφώς μικρή. Η κατάσταση αυτή, όταν αφορά τα περισσότερα ή όλα τα  νύχια, είναι συγγενής.

5. ΠΑΧΥΟΝΥΧΙΑ

Χαρακτηρίζεται από πάχυνση του νυχιού, η οποία οφείλεται τόσο στην πάχυνση του σώματος, όσο και της κοίτης του, προχωρώντας σταδιακά από τη βάση προς το ελεύθερο άκρο.

6. ΟΝΥΧΟΓΡΥΠΩΣΗ

Αφορά συνήθως τα νύχια των μεγάλων δακτύλων των ποδιών. Αρχικά τα νύχια είναι υπερτροφικά, κυρτά, κυματοειδή, σκληρά, φαιοκίτρινα ή γκρίζα. Οφείλεται σε χρόνιους μικροτραυματισμούς, σε τροφικές διαταραχές, σε σαπροφυτικούς μύκητες, στο κακό κόψιμο των νυχιών και τα ακατάλληλα παπούτσια. Θεραπευτικά συνίσταται η αφαίρεση της ονυχαίας πλάκας με καταστροφή της μήτρας.

7. ΟΝΥΧΟΚΡΥΠΤΩΣΗ

Πάθηση που συνήθως εκδηλώνεται στο μεγάλο δάκτυλο, όταν τα νύχια γυρίζουν και μεγαλώνουν μέσα στο δέρμα. Πρόκειται για μια συνηθισμένη πάθηση των νυχιών που οφείλεται στο λανθασμένο κόψιμο των νυχιών, στα περιττά κιλά, τα ακατάλληλα παπούτσια ή ακόμα και κληρονομική κατάσταση.

8. ΝΥΧΙΑ ΣΕ ΣΧΗΜΑ ΛΑΒΙΔΑΣ

Στην περίπτωση αυτή η ονυχαία πλάκα είναι υπερβολικά κυρτή, ιδίως προς το ελεύθερο άκρο της. Είναι αρκετά συχνή δυστροφία στους ηλικιωμένους, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις κληρονομικές.

9. ΚΟΙΛΟΝΥΧΙΑ

Κοιλονυχία ονομάζεται η διαταραχή της ονυχαίας πλάκας κατά την οποία τα πλάγια και το ελεύθερο άκρο της είναι ελαφρά υπερυψωμένο, με συνέπεια να μοιάζει με κουτάλι. Οφείλεται σε ποικίλα αίτια, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η υπόχρωμος αναιμία, παθήσεις του θυρεοειδούς, γυροειδής αλωπεκία, ομαλός λειχήνας και αποβιταμίνωση C.

10. ΠΛΗΚΤΡΟΔΑΚΤΥΛΙΑ (Ιπποκράτειοι όνυχες)

Κατά τη δυστροφία αυτή τα νύχια γίνονται μεγαλύτερα, ευρύτερα και περισσότερο κυρτά, παίρνοντας το σχήμα ≪γυαλιού του ρολογιού≫.

Υπάρχει επίσης υπερτροφία των ιστών των μαλακών μορίων των τελικών φαλάγγων με σκληροελαστική σύσταση και συχνά κυανή χροιά. Η πληκτροδακτυλία διακρίνεται σε ιδιοπαθή, κληρονομική, επίκτητη.

Μπορεί να συνυπάρχει με:

  • Χρόνια βρογχίτιδα.
  • Βρογχιεκτασία.
  • Εμφύσημα.
  • Φυματίωση.
  • Καρκίνος του πνεύμονα.
  • Κίρρωση ήπατος.
  • Καρδιοπάθειες.


Αλλοιώσεις της επιφάνειας των νυχιών

 

1. ΑΥΛΑΚΕΣ ΤΟΥ BEAU

Αύλακες του Beau ονομάζονται εγκάρσιες αύλακες, ελαφρά κυρτές παράλληλα προς το ελεύθερο άκρο, διαφόρου βάθους, οι οποίες εμφανίζονται κυρίως στα νύχια των χεριών. Πολλά και διαφορετικά αίτια είναι δυνατό να δημιουργήσουν την εικόνα αυτή. Τα συχνότερα είναι βαριά νοσήματα με υψηλό πυρετό, ερυθροδερμία, φάρμακα, τραυματισμοί ή εγκαύματα στα χέρια, παρωνυχίες.

2. ΕΠΙΜΗΚΕΙΣ ΑΥΛΑΚΕΣ

Είναι συνήθως μονήρεις και εμφανίζονται εξαιτίας βλαβών στην περιοχή της μήτρας.

3. ΟΝΥΧΟΡΡΗΞΗ

Κατά την ονυχόρρηξη οι φυσιολογικές επιμήκεις αυλακώσεις και γραμμώσεις της ραχιαίας επιφάνειας των νυχιών είναι εντονότερες

του φυσιολογικού. Αυτό παρατηρείται ιδιαίτερα κατά τη γεροντική ηλικία.

4. ΟΝΥΧΟΣΧΑΣΗ

Κατά την ονυχόσχαση, οι επιμήκεις αυλακώσεις είναι βαθύτερες και το ελεύθερο άκρο των ονύχων σχίζεται κατά μήκος αυτών.

Τα εύθραυστα νύχια παρατηρούνται συνήθως σε άτομα που έρχονται σε επαφή με διάφορες χημικές ουσίες και ερεθιστικά υλικά όπως οξέα, βερνίκια νυχιών, απορρυπαντικά κ.α. Παθήσεις του θυρεοειδούς, διαβήτης, σιδηροπενική αναιμία, ανεπάρκεια βιταμινών αλλά και τραύματα μπορεί να προκαλέσουν ονυχόσχαση.
5. ΤΡΑΧΥΝΥΧΙΑ

Τραχυνυχία χαρακτηρίζεται ένα σύνολο αλλοιώσεων της ονυχαίας πλάκας που περιλαμβάνει βοθρία, επιμήκεις γραμμώσεις, ονυχόσχαση, λέπτυνση, με συνέπεια η επιφάνεια της ονυχαίας πλάκας να γίνεται ανώμαλη, αδιαφανής, εύθραυστη σαν να έχει τριφτεί με γυαλόχαρτο.

6. ΒΟΘΡΙΑ

Η διαταραχή αυτή, της ονυχαίας πλάκας εμφανίζει μικρά εντυπώματα μεγέθους από 0,1-1 mm. Τα βοθρία είναι δυνατόν να είναι λίγα ή πολλά, διάσπαρτα, ακανόνιστα ή διατεταγμένα σε επιμήκεις ή εγκάρσιους στοίχους, ομοιόμορφα ή όχι. Προκαλούνται από παθήσεις οι οποίες προσβάλλουν τη μήτρα ή την κεντρική πτυχή του νυχιού.

7. ΜΕΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΤΡΟΦΙΑ

Πρόκειται για μια ασυνήθιστη δυστροφία που χαρακτηρίζεται από επιμήκη αυλακωτή ρωγμή, από τη μήτρα μέχρι το ελεύθερο άκρο, συνήθως στη μέση της ονυχαίας πλάκας. 

 

Αλλοιώσεις του χρώματος των νυχιών.

 

1. ΛΕΥΚΟΝΥΧΙΑ

Οι λευκές κηλίδες των ονύχων οφείλονται σε διαταραχή της κερατινοποίησής τους ή στην παρουσία φυσαλίδων αέρα, αν και οι μηχανισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Οι λευκές κηλίδες είναι άλλοτε μονήρεις και άλλοτε πολλαπλές και αφορούν ένα ή περισσότερα νύχια.

Η λευκονυχία μπορεί να είναι συγγενής, επίκτητη ολική ή μερική. Η λέπρα, η κίρρωση του ήπατος και η ελκώδης κολίτιδα αποτελούν κάποια από τα αίτια αυτής.
Η στικτή λευκονυχία είναι αρκετά συνηθισμένη κατάσταση και παρουσιάζεται κυρίως λόγω μικροτραυματισμών της μήτρας του νυχιού π.χ. από μανικιούρ ή ως αποτέλεσμα παθήσεων όπως ψωρίαση, αγγειακές παθήσεις κ.α.

 

2. ΞΑΝΘΟΝΥΧΙΑ

Χαρακτηρίζεται από λευκοκίτρινη χροιά, κιτρινόφαιη ή κιτρινοπράσινη. Είναι συγγενής ή επίκτητη. Το σύνδρομο του ≪κίτρινου όνυχα περιλαμβάνει, εκτός από τις αλλοιώσεις των νυχιών, πνευμονικές διαταραχές και λεμφοίδημα.

Η πιο συχνή αιτία για τα κίτρινα νύχια είναι η μυκητίαση. Όσο η μόλυνση χειροτερεύει τα νύχια αλλάζουν σχήμα, γίνονται πιο παχιά και σπάνε. Επίσης τα κίτρινα νύχια μπορεί να οφείλονται σε πιο βαριές ασθένειες όπως σε ασθένειες του θυρεοειδούς, των πνευμόνων, στο διαβήτη και στη ψωρίαση.

Επίσης γίνονται κίτρινα τα νύχια αν τα βάφετε με έντονα χρώματα. Τα βερνίκια σε έντονα χρώματα (κυρίως το σκούρο κόκκινο και το καφέ) και η συχνή χρήση του ασετόν δίνουν μια χαρακτηριστική πορτοκαλοκίτρινη χροιά στα νύχια, που θα υποχωρήσει αν αφήσετε τα νύχια σας άβαφα για ένα χρονικό διάστημα.

Ακόμα κίτρινα γίνονται από το τσιγάρο. Μήπως είστε μανιώδεις καπνιστές; Το τσιγάρο δεν κιτρινίζει μόνο τα δόντια, αλλά και τα νύχια όσων καπνίζουν πολύ. Αν αποφασίσετε να κόψετε το κάπνισμα, το χρώμα των νυχιών σας θα επανέλθει, μετά την πάροδο όμως αρκετού χρόνου.

 

3. ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΟΝΥΧΕΣ

Η πράσινη χροιά της ονυχαίας πλάκας οφείλεται συνήθως σε λοίμωξη από πυοκυανική ψευδομονάδα, σε Candida Albicans, Aspergilus Flavus ή είναι συνέπεια επίδρασης ουσιών όπως το πράσινο του μεθυλενίου ή ο θειϊκός χαλκός.

 

4. ΜΕΛΑΝΥΧΙΑ

Είναι μια κατάσταση μέσα στην οποία ο θρόμβος του αίματος σχηματίζεται κάτω από τη βάση του νυχιού. Ο θρόμβος προκαλείται από τραύμα στη βάση του νυχιού. Χαρακτηρίζεται από μελάγχρωση του όνυχα, μελανής ή καφεμελανής χροιάς. Μπορεί να προσβάλλει πολλά ή ένα μόνο νύχι..

Αίτια:

  • Νόσος του Αdisson.
  • Νόσος του Cushing.
  • Μελανοκυτταρικός σπίλος.
  • Μελάνωμα.
  • Υπονύχιο αιμάτωμα.



Διαταραχές των ονύχων από ψυχολογικά αίτια

 

1. ΟΝΥΧΟΦΑΓΙΑ

Πρόκειται για μια υπερβολικά συχνή συνήθεια, όχι μόνο των μικρών παιδιών. Τα άτομα με ονυχοφαγία είναι νευρικά, ανασφαλή, καταπιεσμένα. 

Τα νύχια εμφανίζονται κατεστραμμένα  στο ελεύθερο άκρο τους, το μήκος της ονυχαίας πλάκας γίνεται πολύ μικρό, ενώ ορισμένοι επεκτείνουν την κακή αυτή συνήθεια και στο επωνύχιο με συνέπεια να γίνεται ασυνεχές ή να λείπει τελείως.

 

2. ΟΝΥΧΟΤΙΛΛΟΜΑΝΙΑ

Είναι μια καταναγκαστική νεύρωση κατά την οποία οι ασθενείς αυτοτραυματίζουν συνεχώς τα νύχια τους ή προσπαθούν να τα αποσπάσουν από την κοίτη τους. 

 

3. ΠΑΡΟΝΥΧΙΑ

Είναι η δερματική πάθηση κατά την οποία προκαλείται φλεγμονή του παρονυχίου.

Προκαλείται από λανθασμένο κόψιμο των νυχιών (βαθύ κόψιμο δηλαδή στις πλαϊνές άκρες των νυχιών) ενώ εμφανίζεται και στους ανθρώπους που "τρώνε" τα νύχια τους. Πολύ συχνά η παρονυχία οδηγεί στο παρανυχικό απόστημα, το πύον δηλαδή που μαζεύεται κάτω από το δέρμα,

στην άκρη του νυχιού, προκαλώντας έντονο πόνο και καθιστώντας την περιοχή σοβαρή εστία μολύνσεων.

Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια. Η οξεία παρονυχία είναι συνέπεια σταφυλοκοκκικών, καντιντιακών ή ερπητικών λοιμώξεων.

Η χρόνια παρονυχία συνήθως οφείλεται σε επαγγελματικούς λόγους ή συστηματικά νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης). 

 

Διαταραχές της ονυχαίας πλάκας σε σχέση με τη σύνδεσή της με τα μαλακά μόρια.

 

1. ΟΝΥΧΟΛΥΣΗ

Ονυχόλυση είναι η αποκόλληση της ονυχαίας πλάκας από την κοίτη του όνυχα. Η αποκόλληση αρχίζει, συνήθως, από το ελεύθερο άκρο ή τα πλάγια και επεκτείνεται προς την περιοχή της μήτρας. Προκαλείται από τραυματισμούς, παρονυχίες, διαβροχή, φάρμακα, ηλιακή ακτινοβολία κ.ά.

Πρόκειται για την αποκόλληση της ονυχιαίας πλάκας απο την κοίτη της.

 

Τα συχνότερα αίτια είναι:

  • Ονυχομυκητίαση
  • Ψωρίαση
  • Παθήσεις θυρεοειδούς
  • Φάρμακα (χημειοθεραπεία, ρετινοειδή)
  • Τραυματισμός

 

Η θεραπεία της υποκείμενης αιτίας αποτελεί και τη θεραπεία της ονυχόλυσης

 

2. ΟΝΥΧΟΜΑΔΗΣΗ

Ονυχομάδηση ονομάζεται ο απότομος διαχωρισμός της ονυχαίας πλάκας από την κοίτη της, στην περιοχή της μήτρας. Οφείλεται σε αναστολή της λειτουργίας ανάπτυξης της ονυχαίας πλάκας εξαιτίας τοπικού αιτίου, το οποίο προκάλεσε βλάβη στη μήτρα.

Αποτέλεσμα είναι η πτώση του νυχιού και, συνήθως, η αντικατάστασή του από νέο.

3. ΥΠΟΝΥΧΙΑ ΥΠΕΡΚΕΡΑΤΩΣΗ

Η υπονύχια υπερκεράτωση περιγράφεται η συσσώρευση, κάτω από την ονυχαία πλάκα, μεγάλης ποσότητας κερατινοκυττάρων τα οποία παράγονται από παθολογική δραστηριότητα της κοίτης και του υπονυχίου.

4. ΠΤΕΡΥΓΙΟ

Με τον όρο πτερύγιο αποδίδεται η αντικατάσταση της ονυχαίας πλάκας από το εγγύς επωνύχιο, το οποίο επεκτείνεται προς τα εμπρός και συμφύεται με την κοίτη του νυχιού. Χαρακτηριστικά εμφανίζεται στον ομαλό λειχήνα, στην ακτινοδερματίτιδα, στο ουλωτικό πεμφιγοειδές, 

στη νόσο Raynaud.

5. ΕΙΣΦΡΥΣΗ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΝΥΧΙΟΥ

Η είσφρυση του νυχιού είναι κατάσταση αρκετά συχνή που παρατηρείται συνήθως στα μεγάλα δάκτυλα των ποδιών. Οι ελεύθερες άκρες εισχωρούν στις αντίστοιχες ονυχαίες αύλακες προκαλώντας φλεγμονή και πόνο. Οφείλεται σε υπερκυρτότητα της ονυχαίας πλάκας, κακή κοπή της, πίεση από στενά παπούτσια, ενώ είναι σημαντικός ο ρόλος της υπερβολικής εφίδρωσης των ποδιών ή και του μεγάλου μήκους των δακτύλων.

6.  ΜΥΚΗΤΙΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΥΧΙΩΝ

Οι μύκητες μπορούν να προσβάλλουν ένα ή περισσότερα νύχια των χεριών ή των ποδιών. Αρχίζει συνήθως με μία κηλίδα χρώματος άσπρου ή κίτρινου που εμφανίζεται κάτω από την άκρη ενός νυχιού. Όσο προχωρά η μόλυνση πιο βαθιά στο νύχι, προκαλεί αλλοίωση του χρώματός του, το κάνει να είναι πιο χοντρό με άκρες που θρυμματίζονται εύκολα. Η όψη του νυχιού δεν είναι καλή και μπορεί να συνυπάρχει πόνος.

Οι μολύνσεις των νυχιών (ονυχομυκητιάσεις) προκαλούνται κυρίως από τα δερματόφυτα. Υπάρχουν και άλλα είδη μυκήτων (ζυμομύκητες) που μπορούν να μολύνουν τα νύχια. Οι μικροσκοπικοί αυτοί οργανισμοί ζουν σε ζεστό και υγρό περιβάλλον όπως για παράδειγμα στις πισίνες και στα ντους. 

Εισχωρούν στο δέρμα από μικρά κοψίματα που δεν φαίνονται στο γυμνό μάτι. Επίσης είναι δυνατόν να περάσουν από μικρό διαχωρισμό που μπορεί να υπάρχει μεταξύ του νυχιού και του δέρματος, του στρώματος του νυχιού από κάτω.

Η μόλυνση συμβαίνει όταν τα νύχια εκτίθενται κατ’ επανάληψη σε ζεστό και υγρό περιβάλλον το οποίο ευνοεί την ανάπτυξη και εξάπλωση των μυκήτων.

Για το λόγο αυτό τα νύχια των ποδιών προσβάλλονται ευκολότερα από μύκητες επειδή βρίσκονται σε υγρό και ζεστό περιβάλλον μέσα στα παπούτσια. Ακόμη ένας λόγος για τον οποίο τα νύχια των ποδιών είναι περισσότερο ευάλωτα στις μυκητιάσεις, είναι η λιγότερο καλή κυκλοφορία του αίματος στα πόδια παρά στα χέρια.

 

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΟΛΥΝΣΕΩΝ

Οι παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης των νυχιών από μύκητες είναι : η ηλικία, το φύλο, το οικογενειακό ιστορικό, το κάπνισμα, η έντονη εφίδρωση, τα παπούτσια και οι κάλτσες που εμποδίζουν τον αερισμό, οι χώροι με τα βρεγμένα δάπεδα όπως οι πισίνες , τα δημόσια  ντους και τα γυμναστήρια, ο διαβήτης, και οι πληγές.

 

 

 

Ξεβάφουμε τα νύχια μας και τα παρατηρούμε , οποιαδήποτε διαφοροποιηση στο χρώμα, στην δομή…το αναφέρουμε στο γιατρό μας.

Η κλινική εικόνα είναι πολύ σημαντική και βοηθάει την διάγνωση μιας ασθένειας.

Πολλοί δερματολόγοι συνιστούν αναλογα με την κλινικη εικόνα και  εξετάσεις που θα βοηθήσουν στην διαγνωση και στην θεραπεια των παθήσεων των νυχιών.

Ενδεικτικά και γενικά αναφέρουμε τις εξής:

  • Γενική αίματος
  • Β12
  • 25 ((OH) D3
  • Φυλλικό οξύ, Φερριτίνη
  • Zn
  • RA-TEST
  • ANA
  • ΤΚΕ
  • Σίδηρος ορού
  • TIBC
  • Μg
  • Καλλιέργεια  ονύχων

Είναι επίσης σημαντικό και καθόλου αμελητέο…να αναφερουμε πως η διατροφή φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο για την υγεία των νυχιών. 

Μια ισορροπημένη διατροφή η οποία είναι πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, πρωτεΐνη, σύνθετους υδατάνθρακες, γαλακτοκομικά, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην υγεία του οργανισμού και κατόπιν αυτού στην καλή εμφάνιση των νυχιών.

Για να γίνουν πιο ανθεκτικά τα νύχια σας, φροντίστε να τρώτε άφθονες τροφές με ασβέστιο, καθώς και κουνουπίδι και κρόκους αβγών.

Τα ωμέγα-3 λιπαρά έχουν ευεργετική επίδραση στα νύχια, γιατί τονώνουν την κυκλοφορία του αίματος. Τα βρίσκουμε σε όλα τα λιπαρά ψάρια, όπως σολομό, σκουμπρί και τόνο ή, αν προτιμάτε, μπορείτε να τα πάρετε ως συμπλήρωμα διατροφής.

Η έλλειψη σιδήρου μπορεί επίσης να προκαλέσει αδυναμία στα νύχια: ο σίδηρος δεν είναι μόνο απαραίτητος για το αίμα, αλλά βοηθάει επίσης τον οργανισμό να αφομοιώσει το ασβέστιο.

Οι ρέγκες, οι σαρδέλες, το μούσλι, τα αβγά και το γάλα περιέχουν σίδηρο και είναι σημαντικό να τα περιλάβετε στο καθημερινό σας μενού αν έχετε εύθραυστα νύχια.

 

Πηγές

http://www.kentropodiou.gr/index.php/services/pathisis-akrou-podos/nyxia/pathisis-nixion

http://tipsgianuxia.blogspot.gr/2013/03/blog-post_23.html

http://www.iatropedia.gr/articles/read/6390

http://www.iatrikofalirou.gr/sites/default/files/articles/TEUXOS%2012%20-%20KALLIKMANHS.pdf

http://www.podiatriki.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=68&lang=el

http://www.content.4ty.gr/merchants/pdf-files/21680/files/525504829193e_DYSMORFIES-NYHION-KAI-PATHISEIS.pdf

 

 

Μικροβιολογικο Τμήμα 

 

Διαγνωστικών Εργαστηρίων Μeganalysis