Ίλιγγος …

Ίλιγγος είναι η ψευδαίσθηση της κίνησης, που βιώνει ο ασθενής και αφορά είτε το σώμα του, είτε το περιβάλλον.

Στην πρώτη περίπτωση αισθάνεται περιστροφή του σώματος, ώθηση, τάση για πτώση ή αιώρηση προς τα πλάγια, εμπρός, πίσω, πάνω ή κάτω.

Στη δεύτερη περίπτωση έχει την ψευδαίσθηση κίνησης του περιβάλλοντος, ενώ ο ίδιος παραμένει ακίνητος. Και στις δύο περιπτώσεις, ο ασθενής γνωρίζει ότι τα συμπτώματα αυτά είναι ψευδή και παρότι είναι ιδιαίτερα ενοχλητικά, δεν είναι επικίνδυνα.

Ο ίλιγγος εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, αλλά κυρίως στις μεγαλύτερες.

Είναι 2-3 φορές συχνότερος στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.

Ο ίλιγγος διακρίνεται σε περιφερικής και κεντρικής αιτιολογίας. 
Συνηθέστερα είναι περιφερικής αιτιολογίας και οφείλεται σε παθήσεις του έσω ωτός ή του αιθουσαίου συστήματος. 
Επίσης μπορεί να οφείλεται σε ψυχογενή αίτια, παρενέργειες από φάρμακα (αμινογλυκοσίδες, αντιεπιληπτικά, αντιυπερταστικά, αντικαταθλιπτικά, διουρητικά, βαρβιτουρικά), ορθοστατική υπόταση, υπογλυκαιμία κ.α.

Ίλιγγος περιφερικής αιτιολογίας

Οι ασθενείς με ίλιγγο περιφερικής αιτιολογίας μπορεί να παρουσιάσουν ήπια εώς μέτρια αστάθεια, ναυτία, εμέτους, απώλεια ακοής, εμβοές και ωταλγία. Τα συμπτώματα υποχωρούν γρήγορα σε διάστημα ημερών έως λίγων εβδομάδων. Συχνά αίτια είναι τα ακόλουθα:
•Καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως. Αφορά το 20% των περιπτώσεων ιλίγγου. Κύριο χαρακτηριστικό είναι τα σύντομα επεισόδια ιλίγγου, όταν αλλάζει απότομα η θέση της κεφαλής. Η υπαίτια θέση είναι η ύπτια, με την κεφαλή στραμμένη προς τα πλάγια, ώστε ο πάσχων λαβύρινθος να είναι προς τα κάτω. Ο ίλιγγος θέσεως οφείλεται στην μετακίνηση μικροσκοπικών κρυστάλλων, των ωτολίθων. 
•Αιθουσαία νευρωνίτιδα. Πρόκειται για φλεγμονή του αιθουσαίου νεύρου, πιθανότατα στα πλαίσια ιογενούς λοίμωξης. Δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως η παθογένεια της νόσου, αλλά έχει ενοχοποιηθεί ο ιός του Απλού Έρπη (HSV-1). Χαρακτηρίζεται από αιφνίδια εισβολή έντονου ιλίγγου, που συνοδεύεται από εμέτους και επιδεινώνεται με την κίνηση της κεφαλής. Συνήθως, διαρκεί από λίγες ημέρες έως 3 εβδομάδες. Δεν σχετίζεται με απώλεια ακοής, ενώ μπορεί να παρατηρηθεί οριζόντιος νυσταγμός κατά την κλινική εξέταση. Στο ιστορικό του ασθενούς, αναφέρεται συχνά πρόσφατη λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος.
•Νόσος του Meniere. Είναι περιοδική νόσος και παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις. Η αιτιολογία της δεν είναι γνωστή. Σε επίπεδο παθοφυσιολογίας, χαρακτηρίζεται από αύξηση της ενδολέμφου και διάταση του υμενώδους λαβυρίνθου, γι αυτό και ονομάζεται και ενδολεμφικός ύδρωπας. Τα επεισόδια ιλίγγου συνοδεύονται από βαρηκοΐα, εμβοές και αίσθημα πληρότητας ώτων. Η βαρηκοΐα παρουσιάζει διακυμάνσεις με επιδείνωση κατά τη διάρκεια των επεισοδίων και βελτίωση μετά το πέρας τους. Η διάρκεια του επεισοδίου είναι από 30 λεπτά έως 24 ώρες.
•Αμφοτερόπλευρη δυσλειτουργία λαβυρίνθων. Είναι μια σπάνια διαταραχή η οποία μπορεί να είναι κληρονομική ή επίκτητη.
•Διάσειση του λαβυρίνθου. Προκαλείται μετά από κάκωση της κεφαλής και ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει ταυτόχρονα κυμαινόμενη βαρηκοΐα και εμβοές.

Ίλιγγος κεντρικής αιτιολογίας

Προκαλείται από κάποια βλάβη στα κέντρα ισορροπίας του κεντρικού νευρικού συστήματος, στην παρεγκεφαλίδα ή στο εγκεφαλικό στέλεχος. Δεν είναι τόσο έντονη η ψευδαίσθηση της κίνησης και τα σύνοδα συμπτώματα, όσο στην περίπτωση του περιφερικού ιλίγγου. Συνυπάρχει νευρολογική σημειολογία με κάθετο ή περιστροφικό νυσταγμό, και συχνά δυσαρθρία και διαταραχές της όρασης. Τα συμπτώματα παρουσιάζουν πολύ αργή βελτίωση ή παραμένουν σταθερά. Τα συχνότερα αίτια είναι τα ακόλουθα:
•Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ισχαιμικό ή αιμορραγικό). Ο ίλιγγος εμφανίζεται αιφνίδια και μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες. Συνυπάρχει εστιακή νευρολογική σημειολογία. Επίσης, μπορεί να παρατηρηθεί μονόπλευρη απώλεια ακοής, όταν το επεισόδιο αφορά την πρόσθια κάτω παρεγκεφαλιδική αρτηρία ή την έσω ακουστική αρτηρία.
•Όγκοι κεντρικού νευρικού συστήματος, όπως ακουστικό νευρίνωμα. Το ακουστικό νευρίνωμα είναι ένας καλοήθης βραδέως εξελισσόμενος όγκος, που χαρακτηρίζεται από μονόπλευρη βαρηκοΐα, εμβοές και ίλιγγο. Η βαρηκοΐα είναι προοδευτική, αφορά στην αρχή κυρίως τις υψηλές συχνότητες και τελικά εξελίσσεται σε κώφωση. Η διάρκεια του ιλίγγου ποικίλει από 30 λεπτά έως μερικές εβδομάδες.
•Ίλιγγος σχετιζόμενος με ημικρανία. Πρόκειται για επεισόδια ιλίγγου, που συνοδεύονται από φωτοφοβία, δυσανεξία στους ήχους, κυμαινόμενη βαρηκοΐα και εμβοές. Μπορεί να προηγείται του επεισοδίου οπτική αύρα (φωτεινές γραμμές στο οπτικό πεδίο).
•Πολλαπλή σκλήρυνση. 20% των ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση εμφανίζουν επεισόδια ιλίγγου. Ο ίλιγγος συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα, ενώ εισβάλλει αιφνίδια. Οφείλεται σε απομυελίνωση των κέντρων ισορροπίας στον εγκέφαλο.

Διαγνωστική διερεύνηση ιλίγγου

•Απαιτείται εξειδικευμένος νευροωτολογικός και ακοολογικός έλεγχος. Κατά την κλινική εξέταση, γίνεται πρόκληση των αιθουσο-νωτιαίων και των αιθουσο-οφθαλμικών αντανακλαστικών και εκτελείται η δοκιμασία του ιλίγγου θέσεως

•Επίσης πραγματοποιούνται οι δοκιμασίες πρόκλησης ιλίγγου, ώστε να εντοπιστεί το σύστημα που έχει υποστεί βλάβη: οπτικό, αιθουσαίο, παρεγκεφαλιδικό, σωματοαισθητικό. Απαραίτητα ακολουθεί ακοολογικός έλεγχος, δηλαδή ακοόγραμμα για τον έλεγχο της ακοής, τυμπανόγραμμα για τον έλεγχο του μέσου ωτός, ωτοακουστικές εκπομπές για τη λειτουργία των τριχωτών κυττάρων του κοχλία και ακουστικά προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους για την εξέταση της αγωγιμότητας του ακουστικού νεύρου. Έπειτα, εκτελείται ηλεκτρονυσταγμογραφία με θερμικό διακλυσμό που μας δίνει πληροφορίες για τη λειτουργία του οπισθίου λαβυρίνθου και μας κατευθύνει στην ανεύρεση του πάσχοντος λαβυρίνθου. Η δυναμική ισορροπομετρία ενδείκνυται σε κάποιες περιπτώσεις, προκειμένου να εντοπιστεί το σύστημα ισορροπίας που πάσχει.

•Aιματολογικες εξετάσεις

Συμβουλευτείτε το γιατρό σας, λοιπόν, αν έχετε κάποια ανεξήγητη, επαναλαμβανόμενη ή σοβαρή ζάλη.

Ζητήστε ιατρική βοήθεια ,αν παρουσιάσετε νέα, σοβαρή ζάλη ή ίλιγγο μαζί με οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
•Σημαντικό τραύμα στο κεφάλι 
•Μια νέα, διαφορετική ή σοβαρή κεφαλαλγία 
•Δυσκαμψία του αυχένα 
•Θολή όραση 
•Αιφνίδια απώλεια ακοής
•δυσκολία στην ομιλία
•Στο πόδι ή στο χέρι αδυναμία
•Απώλεια συνείδησης
•Πτώση ή δυσκολία στο βάδισμα 
•Πόνο στο στήθος ή η ταχεία επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού

Τα συμπτώματα του ιλίγγου μπορούν να αντιμετωπιστούν φαρμακευτικά, διατροφικά, με κατάλληλη φυσικοθεραπεία και γυμναστική και χειρουργικά ανάλογα με τα αίτια που τον προκαλούν.

Λίγες πρακτικές συμβουλές για όσους έχουν συμπτώματα ιλίγγου..

•Αποφύγετε τη μετακίνηση ξαφνικά. 
•Σηκωθείτε αργά. 
•Οχυρώστε το σπίτι σας με την αφαίρεση κινδύνων, όπως ηλεκτρικά καλώδια και έπιπλα. 
•Χρησιμοποιήστε αντιολισθητικά χαλιά στο μπάνιο και το ντους σας ορόφους. Καθίστε ή ξαπλώστε αμέσως όταν αισθάνεστε ζάλη.
•Αποφύγετε την οδήγηση αυτοκινήτου ή το χειρισμό βαρέων μηχανημάτων, εάν αισθάνεστε συχνά ζάλη.
•Χρησιμοποιήστε καλό φωτισμό στις σκάλες και όπου μπορείτε να περπατήσετε, αν βγείτε από το κρεβάτι τη νύχτα.
•Περπατήστε με μπαστούνι, εάν είναι απαραίτητο.
•Αποφύγετε τη χρήση καφεΐνης, αλκοόλ και καπνού. Η υπερβολική χρήση των ουσιών αυτών μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα σας.
•Εάν έχετε την τάση να αισθάνεστε ζαλάδα όταν σηκώνεστε, δοκιμάστε να κάνετε αλλαγές στη στάση του σώματος. 
•Πίνετε άφθονα υγρά για να αποφύγετε την αφυδάτωση, η οποία μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τη ζαλάδα. 
 •Επιπλέον, εάν είχατε επεισόδια ζάλης κατά την οδήγηση, να φροντίσετε για εναλλακτική μεταφορά, ενώ είστε σε αναμονή για να δείτε το γιατρό σας.
•Ρωτήστε τους φίλους, την οικογένεια ή τους συναδέλφους σας να σας βοηθήσουν να πάτε από και προς την εργασία και σε άλλες δραστηριότητες, ή σκεφτείτε τα μέσα μαζικής μεταφοράς. 
 •Αν η ζαλάδα σας κάνει να νιώθετε σαν να μπορεί να πέσετε, να λάβετε μέτρα για τη μείωση του κινδύνου σας. Κρατήστε το σπίτι σας καλά φωτισμένο και απαλλαγμένο από κινδύνους που μπορεί να σας ρίξουν κάτω. Αποφύγετε τα πολλά ηλεκτρικά καλώδια. 
•Τοποθετήστε τα έπιπλα όπου είναι απίθανο να χτυπήσετε, και να χρησιμοποιείτε αντιολισθητικά χαλιά στην μπανιέρα και στα δάπεδα των ντους.

Πηγές
http://www.thedoctors.gr/ar26el-zali-iliggos.html
http://www.onmed.gr/…/320667/iliggos-aitia-kai-pos-tha-apal…
http://www.medicinenet.com